Wat is dat? Wat fotografeer je dan?

Mensen op straat, vooral. Straatleven. Een tijdsbeeld. Gewone en vreemde mensen in het huidige straatbeeld. Maar ook de architectuur, de vervoermiddelen, etc. die een beeld geven van deze tijd.

Uitdaging.

Het onderwerp straatfotografie sluit misschien mooi aan bij de uitdaging van deze maand, een straatportret maken.

Straatportret.

Je moet vooral niet bang zijn om mensen te fotograferen of om voor jouw onbekende mensen te benaderen. Met een beetje vriendelijkheid en een glimlach kom je meestal een heel eind. En niet te gehaast zijn. De mensen moeten eerst aan het idee kunnen wennen, dat ze gefotografeerd gaan worden door een vreemde. Maak als het kan meerdere foto’s.

Communicatie.

Praat onder het fotograferen met de mensen. Straatfotografie heeft alles te maken met communicatie.Blijf ondertussen wel op de omgeving en het licht letten. Je wilt die persoon waarschijnlijk niet fotograferen met een achtergrond, waarvan je later zegt, had ik maar zus of zo… Vraag desnoods of men ergens anders wil gaan staan. I.v.m. het licht of omdat kleuren in de achtergrond storend kunnen gaan werken.

Respect.

Heb respect voor de mensen die je fotografeert, ook al hebben ze een uiterlijk, dat aanleiding kan geven tot iets anders. Als je snapt wat ik bedoel. Maak mensen die je fotografeert niet belachelijk. Dikke mensen bijvoorbeeld, hoef je niet met een groethoek te gaan fotograferen om ze extra dik te laten lijken.
Geposeerd straatportret.

Lens- en camerakeuze.

Voor een portret gebruik je een portretlens of op zijn minst een 50 mm, ook omdat je dan afstand houdt toch de persoon / personen. Ga niet te dicht op de mensen staan; geef ze de ruimte.
Maak de foto pas als je de gewenste uitdrukking hebt – daar mag je zelfs om vragen. “Kijk eens zus of zo.”.

Eerlijk zijn.

“En wat doe je met die foto’s?” Geef een eerlijk antwoord. Biedt ook aan een digitaal plaatje op te sturen per E-mail. De meeste mensen hebben tegenwoordig wel een E-mailadres. Zorg dat je een visitekaartje bij je hebt. En een pen om adressen te noteren.
Het lijken misschien overdreven zaken, maar mensen stellen zulke dingen op prijs.

Rechten.

In Nederland mag je op straat, in de openbare ruimte, nog steeds vrij fotograferen, ook al zijn er mensen en ook officiële instanties die dat steeds meer proberen in te perken. Bepaalde bevolkingsgroepen hebben er een hekel aan gefotografeerd te worden. Best, respecteer dat. Als je ze tegen hun zin fotografeert, krijg je meestal toch geen goede foto’s.
Maar laat je niet het recht ontnemen op straat alles te fotograferen, wat jou de moeite waard lijkt.

Het enige waar je in Nederland rekening mee moet houden, is dat de foto’s niet commercieel gebruikt mogen worden, als je ongevraagd personen op straat fotografeert. Daar valt publicatie voor nieuwsmedia of voor een boek of publicatie op een c.q. je eigen website niet onder.

Ik hoor mensen wel eens schermen met “portretrecht”, maar dat is onzin. Dat geldt alleen als de foto’s commercieel gebruikt worden. Dan mag men geld vragen voor een foto of het portret – dat mag je als fotograaf trouwens ook, maar er zullen weinig mensen zijn die daar intrappen…
Hoewel… ik ken een fotograaf uit Apeldoorn, die op die manier zijn brood verdient. Maar hij fotografeert vooral tijdens evenementen.

Fotojournalistiek is ook vaak straatfotografie.

Candid-foto’s.

“Stiekem mensen fotograferen”. Bij de candid foto gaat het erom dat je mensen ongedwongen, niet geposeerd, in hun eigen omgeving fotografeert. Sfeer en (meestal) natuurlijk licht zijn heel belangrijk. Er zijn fotografen die dan vooral de lange lenzen gebruiken, maar ik ken ook fotografen die juist dichtbij met een groethoek candid-foto’s maken.Dat heeft meer te maken met wat voor soort diepte en sfeer je wilt meegeven aan de foto, dan met een vereiste voor dit soort fotografie.
Candid dubbelportret. Daarna heb ik deze meisjes wel toestemming gevraagd.

Zoomlenzen.

Ik krijg toch de indruk dat veel fotografen lui worden door het gebruik van zoomlenzen. Ze bewegen niet meer. Ze lopen niet naar het onderwerp toe, als ze dat ook kunnen fotograferen door te zoomen. Ze vergeten dat je dan de sfeer en het perspectief beïnvloed. Zoomlenzen worden vaak verkeerd gebruikt, vind ik.

Onzichtbaar zijn.

Er zijn verschillende benaderingen mogelijk om goede candid-foto’s te maken. Je kunt je onopvallend opstellen op een punt in de stad, waar veel mensen langs plegen te komen met zicht op een achtergrond die jou niet stoort en waar je mooi licht hebt. Je kunt schieten “vanuit de heup”, dus zonder te kaderen, gewoon op gevoel, maar je hebt de kans dat je 98 van de 100 foto’s kunt weggooien. Dat is niet erg. Twee goede foto’s kunnen je hele dag goed maken. Als je één goede foto per dag maakt, mag je al blij zijn. Toch?
Of je zet de camera wel aan het oog, maar die methode werkt toch het beste met een wat langere lens, want dan val je ongetwijfeld meer op. (Hangt ook af van de camera, die je gebruikt. Hoe professioneler de camera eruit ziet, hoe groter de kans dat je opvalt. Ook kleding met daarop camera-merknamen zou ik niet dragen…  )

Op de automaat fotograferen.

Je kunt ook onder het wandelen door de stad ongemerkt foto’s proberen te maken. Met een hand over de top van de camera, zodat je toch de ontspanknop kunt indrukken. Met de camera in één hand lukt het vaak ook wel. Dankzij de moderne techniek hoef je zelf niet meer scherp te stellen of het licht in te stellen, als je dat niet wilt. En kaderen op gevoel gaat met een beetje oefening prima. Een horizon hoeft bovendien niet altijd recht te zijn. Een diagonale lijn in een foto geeft meer dynamiek.
Spontaan straatportret.

Trucje.

Een “trucje” als men toch door heeft dat je ongemerkt probeert te fotograferen is gewoon de andere kant op kijken. Of langs de mensen heen kijken. “Nee, ik fotografeer niet jou, maar het straatbeeld.” Als je toch aangesproken word, blijf vriendelijk en eerlijk. Vraagt men om de foto te wissen, dan doe je dat.
(Met een programma als HandyRecovery kan je thuis die beelden toch weer terughalen, als je dat wilt… dat weten de meeste mensen echt niet.)

Het licht.

Straatfotografie waar mensen een minder prominente rol spelen zijn meestal gemakkelijker te maken.  Maar straatbeelden zonder leven, zonder mensen, vind ik niet voldoende levensecht. Of het moet echt om de architectuur of “het licht” gaan. Tegenlicht en menselijke silhouetten zijn een mooie manier om een straatbeeld te fotograferen zonder problemen te krijgen met mensen die zich herkent voelen of juist niet herkend willen worden. Ik houd toch van tegenlicht. En niet alleen om de bovenstaande reden.  

Aanvullende tips:

Je lichaamstaal is belangrijk: niet bedreigend, bijna “onzichtbaar”. Als jij voelt dat je onzichtbaar bent, als je dat uitstraalt, dan zullen de meeste mensen je ook niet zien.  Probeer het maar – het werkt. Een grote stad is gemakkelijk voor straatfotografie omdat er veel straten (!) en mensen zijn. Maar dat is geen vereiste!

Blijf spontaan, let op spontaniteit in de mensen, let op “iets bijzonders”, blijf alert. Een “gewone” straatfoto is gauw genoeg gemaakt, maar je wilt ook iets bijzonders maken. Een foto die je gevoel raakt, waardoor dan ook. Stel je open voor de mensen en wat er gebeurt op straat.

En… gewone dingen kunnen toch heel bijzonder zijn…

Burafo.

Wil je zeker weten wat mag en wat niet mag, neem dan contact op met de Burafo. (http://www.burafo.nl) De Burafo is een stichting tot bescherming en handhaving van foto-auteursrechten, maar zij geven ook rechtshulp aan fotografen. Als je lid bent…  De Burafo is al in 1954 opgericht door drie organisaties van beroepsfotografen, te weten: de Beroepsfotografen Nederland (BFN), de GKf en de Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten (nu NVJ, Sectie fotojournalisten).

Links:

Ik zag een mooi filmpje met uitleg over straatfotografie in New York door Joel Meyerowitz:  http://www.fotow.nl/blog/?p=55
Of deze Hollandse foto’s van Bas: http://ic4u2.net/straat/

Ik heb de eerste de beste die ik tegenkwam op internet hierboven vermeld, maar er zijn tal van websites te vinden met en over straatfoto’s. Google er maar op los!

Bob Canuck © 2008

Random Posts

• 23 Augustus 2007 -- Test : Nikon D80 (28)
• 28 april 2008 -- De champagnekurken blijven knallen bij Canon (3)
• 29 september 2008 -- World Photography Awards (0)
• 13 Februari 2008 -- Cursus Wildlifefotografie (2)
• 23 Februari 2007 -- Pentax introduceert 2 nieuwe high performance lenzen (0)

Kenmerken: Straatfotografie

Dit artikel is geplaatst op Zondag, 22 Juni 2008 at 12:52 pm en is gearchiveerd onder Techniek. Je kunt reacties op dit artikel volgen via de RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.