De Olympus Pen E-P1 is inmiddels al weer even op de markt en ik was in de gelegenheid om er tijdens mijn rondreis door Myanmar (voormalig Birma) zo’n vier weken praktijkervaring mee op te doen. Ik gebruikte de Pen samen met de M.Zuiko Digital ED 14-42mm 1:3.5-5.6. De Pen E-P1 is geen echte spiegelreflexcamera, maar eigenlijk een compactcamera met verwisselbaar objectief.

De jongste Olympus telg is gebaseerd op de Micro Four Thirds standaard, waardoor de brandpunt van het zoomobjectief overeenkomt met een 28 ~ 84 mm op FullFrame/Kleinbeeld. Een veelzijdig “reportage” bereik dus waar je het gros van je foto’s mee kunt schieten.

Allereerst de belangrijkste specificaties;

• 12,3 megapixels Live MOS-sensor – 17,3 x 13,0 mm (4/3 ”)
• LCD-monitor, 3,0 inch / 230.000 pixels.
• Gevoeligheidsbereik van ISO 100 tot 6400, (Autom. 200 – 6400)
• Live-View.
• Filmfunctie HD 1280 x 720 (16:9) / SD 640 x 480 (4:3) bij 30 fps)
• 11 punten AF met automatische en manuele selectie / 25 punten met automatische selectie bij ingeschakelde gezichtsherkenning.
• Belichtingsmodi P, S, A, M en i-Auto alsmede 19 Scèneprogranmma’s.
• Beeldstabilisatie in de camerabody.
• Ingebouwd waterpas, horizontaal & vertikaal.
• Geïntegreerd stofverwijderingssysteem

Historie & Techniek;

Bij een camera als deze Pen E-P1 moeten we natuurlijk eerst even in de geschiedenis duiken want met de naamgeving van de Pen grijpt Olympus terug op een naam die ze voor het eerst gebruikten in 1959. Om een zeer compact cameraatje te bouwen werd halfkleinbeeld geïntroduceerd, een negatiefformaat dat letterlijk de helft was in oppervlakte van het kleinbeeld formaat (18×24 mm). Je maakte in principe een staande opname wanneer je de camera recht voor je hield en voor een foto in landschap formaat hield je de camera op zijn kant.

In 1963 bracht Olympus de eerste halfkleinbeeld spiegelreflexcamera uit, de legendarische Olympus Pen F. Ik heb altijd een zwak gehad voor deze fraaie camera: een prachtig stukje techniek. Er werd gebruik gemaakt van een roterende titanium sluiter, een vertikaal scharnierende spiegel en een porroprisma waardoor de typische bult van de prismazoeker bovenop de camera werd vermeden. Dit alles om de camera compact te houden.

In 1966 werd de Olympus Pen FT op de markt gebracht: een Pen F maar nu met lichtmeting door de lens (TTL), in die tijd revolutionair!

Op deze camera is de hier besproken Olympus Pen E-P1 in feite gebaseerd met dit verschil dat er (helaas) is afgezien van het spiegelreflex-principe om ruimte te besparen en de camera “klein te krijgen”. Japanners zijn altijd al gek geweest op kleine en compacte apparatuur.

Ook is er, wederom omwille van de compactheid, geen ingebouwde flitser aanwezig. Olympus levert wel een fraai ontworpen losse flitser, toegesneden op de Pen E-P1, maar dat is met slechts een richtgetal van 14 bij ISO 100 niet echt de krachtpatser waar je op hoopt…. Maar dit even terzijde.

Het eerste dat opvalt wanneer je de Pen E-P1 uit de doos haalt is de metalen behuizing die heerlijk solide aanvoelt. Dat is inmiddels een bijzonder verschijnsel aan het worden in dit “kunststof tijdperk”.
Het objectief steekt hier schril tegen af: het voelt erg plastic aan. Het bereik van 14 tot 42 mm., zoals eerder aangegeven vergelijkbaar met 28-84 mm op kleinbeeld, is een fraai bereik, alleen zou de lichtsterkte van F 5,6 in de 42 mm stand van mij wat hoger mogen zijn. Voor fotograferen bij weinig licht en om de (toch al niet geringe) scherptediepte bij Four-Thirds wat meer te kunnen beïnvloeden zou F 2,8 over het hele bereik wat gunstiger zijn.Maar ook deze eigenschap heeft natuurlijk veel te maken met de Japanse drang naar compact én met de prijs.

Ergonomie / Lay-out;|

Op het eerste gezicht ziet de Pen er lekker eenvoudig uit met een beperkt aantal knoppen. Vrijwel alles zit op de plaatsen zoals wij dat van meer camera’s kennen.

Rondom de LCD (hier getoond in filmmodus) zien we linksboven de Functieknop om de diverse belichtingsmodi of filmfunctie in te stellen. Rechts van de LCD zien we de AE/AF-Lock knop, de knop om je foto’s terug te kijken en de Menuknop.

Rechtsboven zien we de cilindervormige knop die Olympus de Subregelaar noemt. Dit is de knop waar je bijvoorbeeld, wanneer de camera op “A” staat (diafragmavoorkeuze Automaat), je snel een ander diafragma in kunt stellen.

Onder de Subregelaar bevindt zich de hoofdregelaar met een deel dat je rond kunt draaien met daarbinnen een pendelknop die je in vier richtingen kunt verstellen om diverse functies te kiezen. Je kunt bijvoorbeeld op ISO duwen en vervolgens met de Subregelaar snel een andere ISO waarde instellen. Dit werkt prettig en heel vlot.
Boven de hoofdregelaar zit nog de Fn-knop waar je zelf een functie aan kunt toewijzen, zoals bijvoorbeeld het in- en uitschakelen van gezichtsherkenning.

Met de Info knop die onder de hoofdregelaar is geplaatst kun je, tijdens het fotograferen, diverse menu’s oproepen om vervolgens binnen dat menu (dat Olympus “superbedieningspaneel” noemt) naar een bepaalde functie te gaan en die dan te verstellen.

Aan de bovenzijde van de camera vinden we het venster van de Functieknop, de accessoireschoen en de knoppen Aan/Uit met links daarvan de zgn. SSWF indicator, die aangeeft wanneer het Super Sonic Wave (stof)Filter actief is, de ontspanknop en de knop voor de +/- correctie.

In de bodemplaat vinden we rechts een degelijk uitgevoerd klepje voor accu en SDHC-kaart. Aan de rechterkant van het camerahuis vinden we tenslotte een metalen klepje met de bekende aansluitingen: HDMI en USB.

Aan de voorzijde bevindt zich slechts het knopje voor de bajonet-ontgrendeling.

Alle knoppen voelen lekker stevig aan. Voor mensen met grote handen is de hoofdregelaar met zijn schijf en 4 tuimelknopjes wellicht wat aan de krappe kant.

Deze camera heeft instelmogelijkheden die menig reflex doet blozen, maar e.e.a. wordt er niet eenvoudiger door. Zeker niet omdat de menustructuur niet echt helemaal logisch is: af en toe moet je écht zoeken waar een bepaalde instelling zit…..
Het is zelfs mogelijk diverse bewerkingen in de camera uit te voeren, waaronder zgn. creatief filters. Het display laat dan zien hoe de foto er uit zou zien wanneer je er een bepaalde bewerking op los laat.

Allemaal leuk dat het kan, maar ik ben er toch meer voorstander van om eventuele bewerkingen in Photoshop uit te voeren, kijkend naar een goede monitor en niet op het kleine LCD achter op de camera, dat voor dit doel toch niet echt optimaal is.Wat we verder aantreffen op de functieknop is de aanduiding “iAuto”. Deze automaatstand evolueert het onderwerp, de afstand en het licht en kiest op basis daarvan één van de onderwerpprogramma’s Portret, Landschap, Nachtopname. Sport of Macro. Een dergelijke functie was ik nog niet tegengekomen. De gebruiksaanwijzing van deze Pen telt overigens 163 bladzijden, dus je bent even zoet voor je je camera helemaal hebt doorgrond!

De Praktijk;

Wanneer je de camera inschakelt waarschuwt het LCD meteen dat je het objectief moet ontgrendelen. Wanneer je dus dacht dat je objectief erg klein is kom je erachter dat je het knopje op het objectief moet ontgrendelen en aan de zoomring draaien waardoor het objectief bijna twee keer zo lang blijkt te worden. Enfin, om mee te nemen is de combinatie camera & zoomobjectief toch nog behoorlijk compact. Overigens kun je bij de camera ook een standaardlens met vast brandpunt aanschaffen. Dit 17mm 1:2.8 Pancake objectief is superplat: 22 mm bedraagt de “dikte”. Omdat de meeste mensen echter voor het zoomobjectief zullen kiezen heb ik alleen de ED 14-42mm 1:3.5-5.6 gebruikt.

In het filmtijdperk heb ik de Zuiko objectieven leren kennen als fraai tekenende objectieven met een mooi contrast en prima scherpte. Ook de ED 14-42mm 1:3.5-5.6 beantwoordt zonder meer aan deze kenmerken. Het objectief levert in combinatie met de Pen E-P1 fraaie plaatjes. De vertekening is prima binnen de perken gehouden en de foto’s tonen mooi van kleur en prima van contrast en scherpte.

De scherpstelling van de camera werkt niet altijd even perfect. Onder bepaalde omstandigheden moest ik de camera een handje helpen. Geen probleem in mijn geval omdat ik alles vanaf statief fotografeerde en dus tijd had, maar bij snel werken zou het lastig kunnen zijn.

Tijdens het fotograferen liep ik weer tegen mijn ergernis aan die ik ook bij andere camera’s zonder optische zoeker had; In het felle zonlicht van Myanmar is het niet te doen om een portretje van iemand te maken. Op het schermpje herken je totaal geen gezichtsuitdrukking! Wanneer je het LCD niet kunt afschermen of in de schaduw gebruiken is het een hopeloos hulpmiddel. De camera wordt totaal onbruikbaar!

Ik heb dan ook veel minder met de Pen gewerkt dan in de bedoeling lag omdat in veel van de situaties in het zonnige Myanmar er niet te werken viel met de Pen E-P1.

Dit geldt overigens voor het merendeel van de camera’s zonder optische zoeker. Diverse mensen in mijn gezelschap kwamen er achter dat ze foto’s moesten maken zonder echt te kunnen zien wat ze aan het fotograferen waren. Niet echt een basis voor topfoto’s……..

De Resultaten;

De Pen kan foto’s opslaan in JPEG, RAW of JPEG + RAW. Ik heb er voor gekozen om alles in RAW te fotograferen. De foto’s zijn naar JPEG omgezet in ACR 5.6 en ik heb steeds 20% verscherping gebruikt.

De foto’s zien er fraai doortekend uit met een prima scherpte. Ook tekent het Zuiko objectief mooi plastisch: écht Olympus!  Wél blijkt de belichtingsmeter bij sombere lichtomstandigheden en een behoorlijk portie lucht in beeld erg krap te belichten, ondanks de evoluerende lichtmeting.

Hier enkele praktijkopnamen (Uiteraard alles vanaf statief);

Conclusie;

In eerste instantie viel ik meteen voor de fraai Pen E-P1. Na zo’n 4 weken op pad met (o.a.) deze Pen te zijn geweest is mijn enthousiasme helaas wel behoorlijk getemperd.

Gezien mijn praktijkervaringen in Myanmar met deze Olympus zou ik persoonlijk nooit kiezen voor een camera zonder een echte (liefst optische) zoeker. Een goede zoeker is me toch nét even te belangrijk.

In veel licht met een camera voor je borst zwabberen om vervolgens “op goed geluk” de sluiter te ontspannen is niet wat ik bedoel…… Zeker in deze prijsklasse mag je toch wel een bruikbare zoeker verwachten.

Het is leuk dat Olympus de fotograaf enigszins tegemoet komt middels de als accessoire verkrijgbare optische opsteekzoeker (VF-1) en dat Olympus inmiddels de Pen E-P2 heeft uitgebracht met een aparte (elektronische) opsteekzoeker.

Het mooie compacte model van de Pen lijdt hier echter behoorlijk onder: je zet een flinke “puist” op je Pen én je kunt geen flitser monteren wanneer je de zoeker gebruikt. Ook “zoomt” de VF-1 opsteekzoeker niet mee met het in- en uitzoomen van het zoomobjectief.

Het lijkt mij meer voor de hand liggen om op nóg een stukje “retro” van de Pen FT voort te borduren en er een échte reflexzoeker in te bouwen. Dan zou Olympus een echte geweldenaar in huis hebben!

Olympus heeft het ruisniveau van de relatief kleine beeldsensor goed onder de knie en is er ook bij weinig licht goed met de camera te werken, al werkte de autofocus niet altijd even vlotjes en trefzeker in donkere gebouwen. Maar gelukkig kun je teruggrijpen op scherpstelling met de hand…….

Voor de rest is het een fraaie, degelijke camera die qua prestaties niet bang hoeft te zijn voor de reflexen van Olympus die rondom vergelijkbare Four Thirds beeldsensors zijn gebouwd.

Gemengde gevoelens dus bij deze fraai ogende camera: een hebbeding, maar toch……..

Fotografie en tekst : Henri Brands

Volledige specificatie’s van de Olympus Pen-E-P1

Gerelateerde Artikelen

• 24 Augustus 2009 -- Panasonic Lumix G1 | Review (4)
• 8 Juni 2009 -- Nikon D3x | Review (17)
• 9 december 2009 -- Canon EOS 7D | Review (15)
• 16 november 2009 -- Nikon D3000 | Review (7)
• 20 september 2009 -- Canon EOS 500D : Review (10)

Kenmerken: camera test, compact camera, DSLR, Henri Brands, kleinbeeld, Micro four thirds, Olympus, Panasonic, pen- E-p1, review, Spiegelreflex, zoomobjectief

Dit artikel is geplaatst op Maandag, 4 Januari 2010 at 11:33 am en is gearchiveerd onder Testen. Je kunt reacties op dit artikel volgen via de RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.