De Speedlight SB-900 is al geruime tijd geleden aangekondigd en inmiddels al overal verkrijgbaar. Nu de prijs tot een acceptabel niveau is gedaald kan het de moeite waard zijn om te upgraden naar Nikon’s top flitser…of toch niet?

SB-900 Introductie

De SB-900 werd tegelijkertijd aangekondigd met de Nikon D700, waar de aandacht al snel uitging naar de “nieuwe” DSLR en er minder aandacht aan de nieuwe flitser werd besteed. De D700 is kort door de bocht niets minder dan een D3 in een D300 body. De SB-900 flitser verschilt veel meer van zijn voorgangers, dat het eigenlijk zonde is dat de introductie van de SB-900 in de schaduw stond van de introductie van de D700.

Features

Laten we beginnen door te kijken naar de featurelist van de nieuwe Speedlight SB-900.

• Professionele i-DDL-flitser (intelligente DDL) die compatibel is met het FX- en DX-formaat van Nikon digitale reflexcamera’s.
• Compatibel met het Nikon Creatief Verlichtingssysteem
• Verlichtingspatronen Centrumgericht, Gelijkmatig en Standaard: in de stand Centrumgericht wordt de verlichting geconcentreerd op het midden van het beeld, wat van pas komt wanneer u een teleobjectief gebruikt. In de stand Gelijkmatig wordt het licht gelijkmatig over het beeld verstrooid, wat handig is wanneer u groepsfoto’s maakt. De stand Standaard biedt een standaard balans tussen vermogen en lichtspreiding.
• Automatisch zoombereik van 17-200 mm: gedekt in slechts 1,2 seconde. Zoombereik van 14 mm bij gebruik van een ingebouwde diffusor of een diffusiekap.
• Automatische detectie van het sensorformaat: FX- of DX-formaat camera’s worden automatisch herkend.
• Zeer korte oplaadtijd van 2,2 seconden met vier AA-batterijen.
• Intuïtieve interface met grote LCD-monitor en 3 multifunctionele schakelaars die afzonderlijk kunnen worden geconfigureerd.
• AF-hulpverlichting: compatibel met Multi-CAM 3500FX/DX AF-sensors.
• Mogelijkheden voor indirect flitsen: kan horizontaal 180º naar rechts en naar links worden gedraaid, kan tot 90º omhoog en tot 11º omlaag worden gekanteld.
• Thermisch beveiligingssysteem: kan zo worden geprogrammeerd dat u een waarschuwing ontvangt wanneer tijdens intensief flitsen oververhitting ontstaat.
• Automatische filterdetectie: de flitser past de witbalansinstelling van de camera automatisch aan wanneer een kleurfilter voor tl- of gloeilamplicht wordt gebruikt.
• Firmware kunt u upgraden via de opslagmedia in de aangesloten camera.

De lijst ziet er indrukwekkend uit, maar hoe uitten de nieuwtjes zich in de werkelijkheid. Daarnaast geeft de bovenstaande lijst nog niet aan wat er veranderd is ten opzichte is van de voorganger(s). De vraag die mij het meest intrigeerde was hoe de SB-900 zich presteerde ten opzichte van de SB-800 (die ik zelf al een tijdje gebruik), waarbij “presteren” hierbij in de breedste zin moet worden opgevat.

SB-800 vs SB900

Wat is er dan zoal veranderd, wat de SB-900 zijn bestaansrecht zou moeten geven?

Gestroomlijnde user interface

Nikon heeft flink wat aandacht geschonken aan de nieuwe user interface. Zowel het menu als de bediening van de knoppen gaat vele malen makkelijker en intuïtiever dan de SB-800.

Flexibiliteit

De SB-900 heeft een (veel) groter flitsbereik. De flitskop van de SB-900 kan ingesteld worden vanaf 17mm tot maximaal 200mm, waar de SB-800 pas begint bij 24mm en al stopt bij 105mm. Daarnaast zorgt de toevoeging van de flitspatronen ervoor dat je bijna elke situatie wel kan afhandelen, zonder dat je wordt gelimiteerd door de techniek.

Daarnaast checkt de SB-900 of je op DX of FX formaat schiet en past de flitskop hierop aan. De meegeleverde gels worden uitgelezen door een sensor aan de onderkant, deze informatie wordt door de nieuwere camera’s gebruikt, waarna de correcte bijbehorende witbalans wordt gekozen.

Lagere recycletijd

De SB-900 heeft ook intern wat aanpassingen en verbeteringen meegemaakt. Het interne “booster circuit” is zo aangepast dat de recycletijd van de SB-900 met vier batterijen de recycletijd van de SB-800 met vijf (!) batterijen evenaart.

Vele andere kleine toevoegingen

De flitskop van de SB-900 kan eindelijk hetzelfde aantal graden draaien in beide richtingen. De nieuwe draagtas heeft genoeg ruimte voor alle meegeleverde accessoires, maar is daarbij wel een stuk groter dan die van een SB-800. Een ingebouwde thermische sensor zorgt ervoor dat je flitser niet kan doorbranden. Het deurtje voor het batterijcompatiment is stukken steviger dan die van de SB-800. En zo zijn er nog vele puntjes.

Eerste indruk

Nadat ik de doos had geopend, was mijn eerste gedachte: “Wat is hij groot!” En dat is de SB-900 zeker. Ik dacht dat de SB-800 groot was, de SB-900 doet er gemakkelijk nog een schepje of twee bovenop. Zelfs een SB-600 met een Cactus Trigger v4 eronder legt het af tegen de reus van de SB-900. Dit houdt echter ook in dat je weer een stukje extra gewicht meezeult. Ter vergelijking, De SB-900 weegt 415 gram tegenover 350 gram van de SB-800.

De SB-900 voelt daarnaast ook minder plastic aan dan de SB-800, Nikon heeft hier gekozen voor een andere finish. Het gebruikte materiaal voelt iets ruwer aan dan het gebruikte gladde plastic van zijn kleine broertje.

De SB900 stelt op het eerste gezicht zeker niet teleur.

In de praktijk

Tijd om eens te kijken wat deze nieuwe Nikon flitser voor ons in petto heeft. Ik maak zelf gebruik van oplaadbare Mignon 2950mAh 1,2 volt NiMH AA (penlite) batterijen. Deze gebruik ik al geruime tijd naar volledige tevredenheid en kosten rond de 8,- euro voor een pakje van 4. Klepje open (stuk steviger ten opzichte van de SB800), batterijen erin en aanzetten. Dat was wel gelijk even wennen, de SB-800 gaat aan door de on/off knop even ingedrukt te houden, bij de SB-900 draai je simpelweg aan een schuifje waarna de flitser aangaat en het grote heldere scherm je een schat aan informatie laat zien.

Bediening

We komen dan gelijk in aanraking met het gedeelte wat mij al heel snel over de streep heeft getrokken, de bediening. Simpelweg gezegd is deze vele malen beter dan de SB-800 / SB-600. Er is eindelijk een dedicated knop gekomen die de flitser zowel aan/uit als in Remote/Master modus kan zetten. Je kan de flitser nooit per ongeluk in de Remote/Master modus plaatsen, je moet namelijk dan eerst de kleine ronde draaiknop in het schuifje indrukken voordat de schuifknop meegeeft. Om de flitsmodus of de zoom aan te passen, hoeft men simpelweg de knop “Mode” respectievelijk “Zoom” in te drukken.

Onderaan het grote scherm vinden we een grote verrassing in de vorm van een draaiknop. Eigenaren van de Canon Speedlite 580 EX II kennen de draaiknop al langer, maar Nikon gebruikers zullen even moeten wennen aan de nieuwe bedieningsvorm. Het zal echter niet lang duren voordat je gewend raakt aan de draaiknop, want het werkt stukken beter dan een normale druktoets. Het komt erop neer dat je sneller door het menu/settings navigeert. In het midden van de draaiknop zit een “OK”-knop waarmee elke aanpassing mee kan worden bevestigd.

Tussen het scherm en de nieuwe draaiknop zijn er strategisch een viertal knoppen geplaatst. Drie daarvan zijn functieknoppen, waarvan de functie op het scherm is aangegeven. De vierde knop fungeert als “pilot” knop, waarmee een testflits kan worden afgegeven.

CLS

Nikon maakt al langer gebruik van het zogenoemde Creative Lighting System, ook wel bekend als CLS (CVS in het Nederlands). CLS stelt je in staat om draadloos een enkele flitser of meerdere flitsers aan te sturen, wat de creativiteit van de fotograaf ten goede komt. Niet langer hoeft je flitser zich alleen op de camera te bevinden, je kan je flitser ook op bijvoorbeeld een statief plaatsen.

Met de SB800 moest je voorheen in de menu’s duiken om de Master of Remote modus te selecteren. Zoals opgemerkt gaat dit vele malen sneller door de dedicated draaiknop op de SB900. Net als de SB800 kan ook de SB900 fungeren als Master of Remote. Niet elke systeemflitser van een Nikon DSLR kan als Master dienen, check hiervoor de handleiding van jouw camera. Nadat de SB900 in bijvoorbeeld Remote modus is geplaatst, moet de desbetreffende camera ook zo worden ingesteld dat instellingen overeenkomen. Daarna is de setup compleet en kan men beginnen met fotograferen.

Nikon levert een voetje mee voor de flitser (AS-21), waarmee deze op elke vlakke ondergrond kan worden geplaatst. Het meegeleverde voetje heeft ook een standaard schroefdraad, waarmee deze ook op een statief kan worden geplaatst. Nikon heeft er alleen voor gezorgd dat het nieuwe voetje volledig van plastic is gemaakt, inclusief het schroefdraad…De grote vraag is uiteraard hoe lang het duurt voordat die schroefdraad het zal begeven.

Onduidelijk is waarom Nikon voor haar duurste flitser heeft bezuinigd op het meegeleverde flitsvoetje. Gelukkig heb ik nog een ouder flitsvoetje liggen (type AS-19), die standaard bij de SB600/SB800 wordt geleverd. Nikon heeft de metalen voet van de SB900 iets dikker gemaakt, waardoor deze beter aansluit in de hotshoe van de verschillende camera’s, maar minder goed past in de AS-19 flitsvoet (en andere flitsaccessoires). Kwestie van vaak gebruiken, waardoor deze vanzelf erin “slijt”.

Verlichtingspatronen

Ook nieuw in de SB900 zijn de drie verschillende verlichtingspatronen. De SB900 heeft de beschikking gekregen over een drietal verlichtingspatronen:

• Center Weighted
• Standard
• Even

Met de verlichtingspatronen kan je instellen hoe gefocused je jouw “lichtbron” wilt hebben (De functie zorgt ervoor dat de flitskop net iets meer of minder ver in de behuizing van de flitskop beweegt). De “Standard” modus geeft een evenredig verspreide lichtbron, terwijl de “Even” modus een grotere verspreiding geeft en de “Center Weighted” meer focus legt op het midden. Dit is een groot voordeel ten opzichte van zijn voorgangers, simpelweg omdat je op deze manier meer controle krijgt over het licht. De 200mm zoom optie zorgt er daarnaast voor dat je een sterke lichtstraal kunt gebruiken, zonder de noodzaak van een snoot of grid.

Dit zal voor veel gebruikers een veelgebruikte functie zijn/worden, jammer dat dit dan toch weer via het menu moet worden aangepast (met bijbehorend tijdsverlies). Een aparte knop was wenselijk geweest, misschien dat dit met een firmware upgrade kan worden verholpen?

Recycletijd

Intern heeft de SB900 ook de nodige veranderingen meegemaakt, waaronder een geredesigned stroomcircuit, waardoor de recycletijden een stuk lager zijn geworden ten opzichte van de SB800. De SB800 heeft uiteraard de mogelijkheid om gebruik te maken van een vijfde batterij, waardoor de recycletijd bij een full power flash (1/1) op ongeveer 2 seconden komt te liggen. De SB900 doet er met 2.3 seconden iets langer over, maar het scheelt erg weinig. Vergeet niet dat de SB900 in dit geval maar 4 batterijen gebruikt, tegenover 5 bij de SB800.

De SB900 kan gebruik maken van de SD-9 battery pack, waardoor de recycletijden worden geminimaliseerd tot ongeveer een enkele seconde!

Firmware upgradeable

De SB900 is Nikon’s eerste flitser waarvan de firmware kan worden geupdate. Mijn sample is uitgeleverd met firmware versie 5.02, wat momenteel de nieuwste firmware is. Ik ben benieuwd wat Nikon nog kan veranderen/toevoegen door middel van een firmware update.

Firmware 5.02 changelog

Versie 5.02 bevat de volgende verbeteringen
- Bij doorlopende opnamen waarbij de SB-900 is ingesteld op de i-DDL-stand waren beelden die werden vastgelegd vlak voordat de flitser ophield soms overbelicht.
Dit probleem is nu verholpen.  Doordat dit probleem is verholpen, is de nauwkeurigheid van de lichtmeting vergroot en is het aantal malen dat de flitser afgaat eveneens toegenomen.

- Als de SB-900, ingesteld op de automatische DDL-flitsstand, wordt gebruikt met een camera die Nikon’s Creatieve Verlichtingssysteem (CVS) ondersteunt, verandert de flitsstand automatisch in de stand A, afhankelijk van de communicatiestatus van de camera.  Die flitsstand bleef voorheen behouden, maar dit is gewijzigd, zodat de automatische DDL-flitsstand wordt hersteld nadat de SB-900 de camera opnieuw herkent als CVS-compatibele camera.

Download : Windows / Macintosh

Levering

De Nikon SB900 wordt als volgt geleverd:

• Nikon Speedlight SB-900
• Speedlight-standaard AS-21
• Nikon-diffusiekap SW-13H
• Kleurfilterset SJ-900
• Kleurfilterhouder SZ-2
• Zachte tas SS-900
• Handleiding
• Garantiebewijs, etc.

Specificaties

• Elektronische samenstelling: Automatische IGBT (Insulated Gate Bipolar Transistor) en serieschakelingen
• Richtgetal (20 °C): 34 (ISO 100, m), 48 (ISO 200, m)
• Verlichtingspatroon: Drie verlichtingspatronen: standaard, gelijkmatig en centrumgericht. De lichtspreidingshoek wordt automatisch aangepast aan het beeldgebied van de camera bij FX-formaat en DX-formaat.
• Flitsbereik: 0,6 m tot 20 m (afhankelijk van beeldgebied van camera, verlichtingspatroon, ISO-gevoeligheid, zoompositie en diafragma)
• Flitsstand: DDL, flitsen met automatisch diafragma, niet-DDL automatisch, handmatige flits met afstandsprioriteit, handmatig flitsen, stroboscopisch flitsen.
• Andere functies: Testflitsen, monitor-voorflitsen, AF-hulpverlichting en instellicht
• Gebruik met meerdere flitsers: Geavanceerde draadloze flitssturing, SU-4-type draadloze flitssturing met meerdere flitsers
• Compatibele camera’s: Alle camera’s die compatibel zijn met het Nikon Creatief Verlichtingssysteem (andere camera’s kunnen ook worden gebruikt, maar met gereduceerde functionaliteit)
• Flitsbelichtingsregeling op de camera: Synchronisatiestanden op camera: flitsen met lange sluitertijd, rode-ogenreductie met lange sluitertijd, synchronisatie met tweede gordijn, synchronisatie met tweede gordijn en lange sluitertijd
  Opnamefuncties: automatische FP high-speed flitssynchronisatie, flitswaardevergrendeling
• Mogelijkheden voor indirect flitsen: Flitskop kan -7° omlaag of tot 90° omhoog worden gekanteld met klikstops bij -7°, 0°, 45°, 60°, 75° en 90°. Flitskop kan horizontaal 180° naar links en naar rechts worden gedraaid met klikstops op 0°, 30°, 60°, 90°, 120°, 150° en 180°
• In- en uitschakelen: Druk op de aan/uit-schakelaar om de SB-900 in of uit te schakelen. Stand-by-functie kan worden ingesteld.
• Voedingsbron/minimale oplaadtijd/aantal flitsen (op volle sterkte): Met nieuwe batterijen (deze gegevens kunnen afhankelijk van de toestand van de batterij verschillen). Vier AA-penlightbatterijen (1,5 V of minder) van een van de volgende typen (Batterijen: minimale oplaadtijd (circa) / minimum aantal flitsen / interval tussen flits op volle sterkte en gereedlampje aan*): – Alkaline-mangaan (1,5 V): 4,0 sec. / 110 / 4,0-30 sec. – Lithium (1,5 V): 4,5 sec. / 230 / 4,5-120 sec. – Oxyride (1,5 V): 3,0 sec. / 125 / 3,0-30 sec. – Ni-MH (2600 mAh, oplaadbaar, 1,2 V): 2,3 sec. / 190 / 2,3-30 sec. * Als de flitser eenmaal per dertig seconden (120 seconden bij lithiumbatterijen) op volle sterkte flitst.
• Gereedlampje: De SB-900 is volledig opgeladen: het gereedlampje op de achterzijde brandt en het gereedlampje op de voorzijde knippert. Onvoldoende licht voor een correcte belichting (bij i-DDL, flitsen met automatisch diafragma, niet-DDL automatisch flitsen of handmatig flitsen met afstandsprioriteit): gereedlampjes op achter- en voorzijde knipperen na de opname.
• Duur van flits: Circa 1/880 sec. op volle sterkte
• Vergrendelingshendeltje van bevestigingsvoetje: Zorgt dat de SB-900 veilig wordt bevestigd op het accessoireschoentje van de camera met behulp van een vergrendelingsplaatje en een bevestigingspin die voorkomen dat de flitser per ongeluk losraakt.
• Afmetingen (B x H x D): Circa 78,0 x 146,0 x 118,5 mm
• Gewicht (zonder batterijen): Circa 415 gram
• Meegeleverde accessoires: Speedlight-standaard AS-21, Nikon-diffusiekap SW-13H, kleurfilterset SJ-900, kleurfilterhouder SZ-2, zachte tas SS-900
• Optionele accessoires: Kleurfilterset SJ-3, vochtbestendige beschermkap WG-AS1/WG-AS2/WG-AS3, extra krachtig battery pack SD-9, draadloze slavecontroller SU-4, DDL-afstandsbedieningskabel SC-28/SC-29

Conclusie

Ten tijde van het schrijven ben ik erachter gekomen dat de SB800 verdwenen is van de reguliere Nikon produktpagina’s, wat duidt dat de SB900 de SB800 vervangt. In dat opzicht heeft Nikon een waardige opvolger op de markt weten te zetten. Ware het niet dat aan de SB900 nog een stevig prijskaartje hangt.

De SB-800 lijkt inmiddels ook te zijn verdwenen uit de schappen, jammer, want het is en blijft een goede flitser die voor het gros van het publiek geschikt is. Ik heb toendertijds de SB800 voor ongeveer 250,- euro weten te bemachtigen, wat ik al een aardig prijskaartje vond. Uiteindelijk is de SB800 elke euro waard. De SB900 wisselt momenteel van eigenaar voor ongeveer 330,- euro (bij introductie kostte de SB900 450,- euro), dat is een fors bedrag meer dan de flitser die een stapje lager zit. De SB600 kost ongeveer 190,- euro, waarmee een upgrade je 140 euro zou kosten.

De 2 grootste voordelen voor mij zijn de bediening en de controle over het licht d.m.v. de nieuwe verlichtingspatronen. De bediening is zoveel beter dan voorheen en went daarbij erg snel. Nikon’s keuze om een draaschijf te gebruiken speelt daar een grote rol in. Als je dan weer teruggrijpt naar de SB800 voelt het ook gelijk als een stap terug in de tijd. Niet dat de SB800 zo slecht is, maar eerder dat de SB900 stukken beter in elkaar steekt.

Voor de veeleisende fotografen waarbij flitsen een must is, is de SB900 zeker aan te raden. Het prijsverschil ten opzichte van de SB800 betaald zich snel terug in de verbeterde bediening, de hogere performance en flexibiliteit.

De Nikon SB900 is een erg goede flitser, maar laat hier en daar nog wat steekjes vallen. Desondanks heeft de SB900 mijn SB800 inmiddels verstoten van zijn troon en is nu mijn meest gebruikte flitser.

Meer info: Nikon Speedlight SB-900

Gerelateerde Artikelen

• 20 Oktober 2009 -- Nikon D300s | Review (8)
• 21 Januari 2009 -- Nikon update de firmware van de D700 en D3 (1)
• 26 Maart 2009 -- Canon versterkt Speedlite EX-serie met de 270EX (0)
• 27 Februari 2009 -- Ray Flash introduceert de ringflitser voor de Nikon SB900 (6)
• 8 Juni 2009 -- Nikon D3x | Review (17)

Kenmerken: 2009, 580, 580 ex ii, as-19, as-21, Canon, center, cls, clv, creative, D3, D300, d700, even, ex, firmware, flash, flashgun, flitser, light, lighting, lite, master, Nikon, nimh, penlite, recycle, remote, review, sb-600, sb-800, sb-900, sb600, sb800, sb900, speed, speedlight, speedlite, standard, system, update, weighted

Dit artikel is geplaatst op Maandag, 4 Mei 2009 at 8:00 am en is gearchiveerd onder Testen. Je kunt reacties op dit artikel volgen via de RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.